Mija 20 lat od powodzi tysiąclecia

Woda jest potężnym żywiołem. Przekonali się o tym mieszkańcy Wrocławia, którzy w 1997 roku musieli bronić swojego dobytku, kiedy do stolicy Dolnego Śląska wdarła się fala będąca początkiem powodzi tysiąclecia w naszym mieście. Dziś 20 lat po tej katastrofie wspominamy ten trudny dla wrocławian czas.

Fot. Mirosław Michalak

W lipcu 1997 roku powódź dotknęła wiele polskich miast. Poziom wody w Odrze, Nysie Kłodzkiej, Oławie, Widawie i innych rzekach podniósł się na skutek ulewnych deszczy, które przeszły nad południową Polską między 3 a 6 lipca. W niektórych miejscach spadło nawet 500 litrów wody na metr kwadratowy, czyli o wiele więcej niż wynosiła suma przeciętnych miesięcznych opadów. Pierwsze zapowiedzi niszczycielskiej wody docierały wówczas nie tylko od naszych południowych sąsiadów, ale także z Głuchołazów, Wodzisławia Śląskiego, Raciborza i Kłodzka, które zostały zalane jako jedne z pierwszych.

We Wrocławiu już od 7 lipca działał Wojewódzki Komitet Przeciwpowodziowy. 9 lipca ogłoszono najwyższy stan zagrożenia, a o godzinie 10.00 odbyło się pierwsze zebranie Rejonowego Komitetu Przeciwpowodziowego. Dzień później 10 lipca zaczął działać Miejski Sztab Powodziowy. Miasto opustoszało. Wrocławianie zaopatrywali się w żywność, wodę, latarki, baterie i świece, ale nie po to, by przeczekać ten czas w domach. Masowo zgłaszali się do pracy w obronie miasta. Przygotowania do walki z żywiołem zjednoczyły wszystkich – mieszkańcy Wrocławia ramię w ramię ze służbami koordynującymi akcję układali worki z piaskiem, wykorzystując zarówno ten przywożony z piaskowni, jak i przeznaczony do remontów czy po prostu wybierany z piaskownic. W akcji ratowniczej brały udział setki wolontariuszy, pracujących w pocie czoła przy podnoszeniu wałów, z ofiarnością broniących Wyspy Piaskowej, Ostrowa Tumskiego, Dworca Głównego, Jazu Szczytnickiego, wrocławskiego zoo i innych instytucji.

Do Wrocławia kulminacyjna fala powodziowa dotarła 12 lipca 1997 roku nad ranem. Woda wdarła się na Księże Małe i Strachocin, następnie na Kozanów, w okolice al. Brücknera i Dworca Głównego. Na Biskupinie zaczęły przeciekać wały. Centrum zostało wyłączone z ruchu. Nie było prądu i wody pitnej. Powierzchnia Wrocławia została zalana w około 30 procentach.

Powódź z 1997 roku zapisała się jako ważny rozdział w historii współczesnego Wrocławia, ale nie tylko dlatego, że zniszczenia były tak ogromne. O wiele częściej we wspomnieniach wraca to, jak solidarnie wrocławianie stawili czoła żywiołowi, działając w obronie swojego miasta. Kilka tygodni wcześniej, w niedzielę 1 czerwca, Wrocław był miejscem 46. Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego, podczas którego padły znamienne słowa Jana Pawła II:

Wrocław jest miastem położonym na styku trzech kultur, które historia bardzo ściśle ze sobą połączyła. Jest poniekąd miastem spotkania, jest miastem, które jednoczy. Tutaj w jakiś sposób spotyka się tradycja duchowa Wschodu i Zachodu.

Miasto, którego historia była burzliwa i skomplikowana, ocalało dzięki jedności współczesnych wrocławian – to oni, chroniąc dziedzictwo, zaczęli jednocześnie pisać jej nowy, własny rozdział.

– Po powodzi w lipcu 1997 roku podjęto decyzję o modernizacji wrocławskiego węzła wodnego, który miał chronić miasto Wrocław przed zalaniem. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu zrealizował od tego czasu szereg inwestycji hydrotechnicznych, polegających m.in. na budowie i modernizacji zbiorników retencyjnych oraz suchych, a także regulacji cieków. Największymi projektami mającymi na celu poprawę bezpieczeństwa powodziowego były: modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego, przebudowa i modernizacja jazów, modernizacja zbiornika retencyjnego Nysa na Nysie Kłodzkiej. Następnie rozpoczęto realizację kolejnego dużego projektu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły, którego celem jest podniesienie poziomu ochrony przeciwpowodziowej. W ramach projektu  RZGW Wrocław realizuje: projekt ochrony przeciwpowodziowej Kotliny Kłodzkiej w zakresie ochrony czynnej (z budową czterech suchych zbiorników przeciwpowodziowych w Kotlinie Kłodzkiej) i w zakresie ochrony biernej (dotyczącej przebudowy i remontu istniejących ubezpieczeń brzegowych oraz zwiększenia przepustowości koryt rzek i potoków Kotliny Kłodzkiej), budowę i modernizację obwałowań oraz ochronę przed powodzią środkowej Odry poprzez modernizację zabudowy regulacyjnej Odry swobodnie płynącej – informuje Monika Holdenmajer z Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.

12 lipca 2017 roku – dokładnie 20 lat po tym, jak fala powodziowa rozlała się po ulicach Wrocławia – mieszkańcy stolicy Dolnego Śląska oraz przyjezdni będą mogli obejrzeć wystawę fotografii, która przybliży tę tragiczną historię naszego miasta. Plansze ze zdjęciami autorstwa Mirosława Michalaka staną na Bulwarze Xawerego Dunikowskiego. Ekspozycja ta to wspomnienie wspólnej pracy wrocławian i wrocławskich instytucji zarówno przy obronie miasta podczas powodzi, jak i przy jego odbudowie.

Dla upamiętnienia 20. rocznicy powodzi tysiąclecia Wrocławski Teatr Tańca przygotował także flash mob, do udziału w którym wszystkich zachęcamy. Więcej informacji o wydarzeniu.